استیبیوم نام لاتین تاریخی عنصری است که امروز با نام آنتیموان شناخته میشود. این عنصر با نماد شیمیایی Sb و عدد اتمی ۵۱ در گروه ۱۵ جدول تناوبی قرار دارد و یک شبهفلز با خواص منحصر به فرد است.
شناخت استیبیوم برای شیمیدانان، مهندسان و علاقهمندان به تاریخ شیمی اهمیت دارد، زیرا در متون قدیمی، منابع فنی اروپایی و برخی اسناد علمی هنوز از این نام استفاده میشود.
استیبیوم چیست و تاریخچه آن
استیبیوم نام کلاسیک لاتین برای آنتیموان است. این عنصر بیش از ۴۰۰۰ سال در تمدنهای باستان شناخته شده و در:
لوازم آرایشی (کحل)
رنگ شیشه و لعاب
آلیاژهای فلزی
مصارف دارویی
استفاده میشده است.
نماد Sb به یادگار از نام لاتین آن حفظ شده است و آنتیموان همچنان نام رسمی در متون علمی مدرن است (تأیید شده توسط International Union of Pure and Applied Chemistry).
مشخصات اصلی عنصر استیبیوم
نماد شیمیایی: Sb
عدد اتمی: ۵۱
گروه جدول تناوبی: ۱۵
رده: شبهفلز
ظاهر: سفید نقرهای با ساختار بلوری
خواص: شکننده، رسانایی پایین، مقاوم به خوردگی
خواص فیزیکی و شیمیایی استیبیوم
خواص فیزیکی
شکننده و ترد
رسانایی حرارتی و الکتریکی پایین
نقطه ذوب: ۶۳۰.۶ °C
چگالی: ۶.۶۸ گرم بر سانتیمتر مکعب
خواص شیمیایی
پایدار در هوای خشک
واکنشپذیر با هالوژنها و سولفور
ایجاد اکسیدها و ترکیبات ضد حریق
حالات اکسیداسیون رایج: +۳ و +۵
استیبیوم یا آنتیموان: تفاوت چیست؟
| اصطلاح | معنی |
|---|---|
| استیبیوم | نام لاتین تاریخی |
| آنتیموان | نام انگلیسی مدرن |
| Sb | نماد شیمیایی گرفته شده از استیبیوم |
در کاربرد عملی هیچ تفاوتی بین این دو وجود ندارد؛ تنها تفاوت زبانی است.
کاربردهای مدرن آنتیموان (استیبیوم)
۱. مواد ضد حریق
ترکیب با مواد هالوژنه برای کاهش اشتعال
استفاده در پلاستیک، پارچه و محفظههای الکترونیکی
۲. باتریهای سرب-اسید
آلیاژسازی با سرب برای افزایش سختی و دوام
بهبود عمر باتریهای صنعتی و خودرو
۳. نیمههادیها و الکترونیک
به عنوان دوپانت در سیلیکون و ژرمانیم
کاربرد در دیودها، ترانزیستورها و آشکارسازهای مادون قرمز
۴. آلیاژسازی و سختسازی فلزات
افزایش مقاومت و سختی فلزات نرم
کاربرد در لحیم، حروف چاپی و بلبرینگها
جدول خلاصه عنصر استیبیوم
| ویژگی | جزئیات |
|---|---|
| نام لاتین | Stibium |
| نام مدرن | Antimony |
| نماد | Sb |
| عدد اتمی | ۵۱ |
| نوع عنصر | شبهفلز |
| کاربردها | ضدحریق، باتری، نیمههادی، آلیاژها |
اهمیت شناخت استیبیوم
شناخت اینکه استیبیوم همان آنتیموان است به متخصصان کمک میکند:
متون علمی تاریخی را درست تفسیر کنند
مستندات ایمنی و صنعتی را صحیح بخوانند
استانداردها و برچسبگذاری را درست درک کنند
نتیجهگیری
استیبیوم نام لاتین آنتیموان (Sb) است، شبهفلزی سفید نقرهای، شکننده و با ارزش صنعتی بالا.
کاربردهای مدرن آنتیموان شامل مواد ضدحریق، باتریهای سرب-اسید، نیمههادیها و آلیاژها است و شناخت تاریخچه و ویژگیهای استیبیوم، دانش علمی و صنعتی ارزشمندی فراهم میکند.
