استونیتریل َAcetonitrile
- CAS Number 75-05-8
- شکل ظاهری Colourless liquid
- حلالیت در آب Miscible
- فرمول شیمیایی C2H3N
- وزن مولکولی 41.05 (g/mol)
- نقطه ذوب -15(°C)
- نقطه جوش 81.65(°C)
- نقطه اشتعال 6(°C)
- چگالی 0.7857 (g/ml)
- ویسکوزیته 0.38 (15°C)
- فشار بخار 9.71 kPa (at 20.0 °C)
- حلالیت soluble in alcohols, esters, acetone, ether, benzene, chloroform, carbon tetrachloride and many unsaturated hydrocarbons
- مترادف Cyanomethane, Ethyl nitrile, Methane carbonitrile, Methyl cyanide, MeCN, ACN
استونیتریل | Acetonitrile | خرید و قیمت انواع استونیتریل
استونیتریل Acetonitrile یکی از مهمترین حلالهای آلی مورد استفاده در آزمایشگاههای شیمی، داروسازی، صنایع تحقیقاتی و آنالیز دستگاهی است. این ماده با فرمول مولکولی CH₃CN و شماره CAS 75-05-8، یک مایع بیرنگ، فرار و قطبی آپروتیک است که به دلیل امتزاجپذیری مناسب با آب و بسیاری از حلالهای آلی و همچنین ویژگیهای مطلوب در جداسازی و آنالیز ترکیبات، کاربرد گستردهای در روشهایی مانند HPLC و LC-MS دارد.
در لوکآزما میتوانید انواع استونیتریل را بر اساس گرید، کاربرد، برند و مشخصات فنی بررسی و برای خرید یا استعلام قیمت انتخاب کنید. انتخاب گرید مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا استونیتریل مورد استفاده در HPLC، LC-MS، GC، سنتز DNA و پپتید یا کاربردهای عمومی آزمایشگاهی الزاماً مشخصات کیفی یکسانی ندارند.
استونیتریل چیست؟
استونیتریل یا Acetonitrile با نامهای متیل سیانید، سیانومتان و اتاننیتریل نیز شناخته میشود. فرمول آن CH₃CN و جرم مولکولی آن 41.05 g/mol است.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی استونیتریل
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| نام فارسی | استونیتریل |
| نام انگلیسی | Acetonitrile |
| نامهای دیگر | Methyl Cyanide، Cyanomethane، Ethanenitrile |
| فرمول شیمیایی | CH₃CN |
| فرمول مولکولی | C₂H₃N |
| CAS Number | 75-05-8 |
| جرم مولکولی | 41.05 g/mol |
| شکل ظاهری | مایع شفاف و بیرنگ |
| چگالی | حدود 0.78–0.786 g/cm³ |
| نقطه ذوب | حدود −45 °C |
| نقطه جوش | حدود 81.6 °C |
| حلالیت در آب | محلول و امتزاجپذیر |
| نوع حلال | قطبی آپروتیک |
| نقطه اشتعال | حدود 2 °C |
| قابلیت اشتعال | مایع قابل اشتعال |
| شماره EC | 200-835-2 |
مقادیر فوق با دادههای مرجع PubChem و مشخصات فنی اعلامشده برای محصولات استونیتریل نوترون مطابقت دارند.
استونیتریل چه کاربردی دارد؟
مهمترین ویژگی استونیتریل برای کاربردهای آزمایشگاهی، ترکیب قطبیت، قدرت حلالیت، فراریت نسبتاً بالا و سازگاری مناسب با بسیاری از سیستمهای جداسازی و آنالیز است.
به همین دلیل این ماده در طیف گستردهای از فرآیندهای آزمایشگاهی و صنعتی استفاده میشود.
استونیتریل در HPLC
یکی از شناختهشدهترین کاربردهای استونیتریل استفاده از آن بهعنوان حلال فاز متحرک در کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا یا HPLC است.
در بسیاری از روشهای کروماتوگرافی فاز معکوس، استونیتریل میتواند بهعنوان جزء آلی فاز متحرک در کنار آب و گاهی بافرها یا اصلاحکنندههای دیگر استفاده شود.
انتخاب استونیتریل با گرید مناسب برای HPLC اهمیت زیادی دارد، زیرا ناخالصیهای آلی، آب، ترکیبات جاذب UV و باقیماندههای تبخیرشونده میتوانند روی خط پایه، پیکهای کروماتوگرافی و تکرارپذیری آنالیز اثر بگذارند.
به همین دلیل برای HPLC بهتر است از محصولی استفاده شود که مشخصات مربوط به خلوص، جذب UV، آب و باقیمانده تبخیرشونده آن مشخص شده باشد.
برای نمونه، استونیتریل HPLC ایزوکراتیک نوترون با خلوص حداقل 99.8 درصد، محدودیت مشخص برای آب و مشخصات انتقال UV ارائه میشود.
استونیتریل Gradient HPLC
در روشهای Gradient HPLC ترکیب فاز متحرک در طول زمان تغییر میکند. در چنین کاربردهایی کیفیت حلال اهمیت ویژهای دارد، زیرا تغییرات بسیار کوچک در ناخالصیهای جذبکننده UV میتواند روی خط پایه و کیفیت کروماتوگرام تأثیر بگذارد.
استونیتریل Gradient HPLC برای این دسته از روشهای کروماتوگرافی طراحی شده است.
بنابراین هنگام خرید، صرفاً عبارت «استونیتریل» کافی نیست و باید مشخص شود که محصول برای:
HPLC Isocratic
یا
Gradient HPLC
در نظر گرفته شده است.
نوترون هر دو نوع استونیتریل HPLC ایزوکراتیک و Gradient را در گروه حلالهای فوقخالص کروماتوگرافی خود ارائه میکند.
استونیتریل برای LC-MS
استونیتریل یکی از حلالهای مهم در LC-MS و LC-MS/MS است.
در این کاربرد علاوه بر قدرت جداسازی، میزان بسیار پایین ناخالصیها اهمیت دارد؛ زیرا ناخالصیهای موجود در حلال میتوانند باعث ایجاد Background، افزایش نویز یا تداخل در اندازهگیریهای حساس جرمی شوند.
بنابراین برای LC-MS بهتر است از Acetonitrile LC-MS Grade استفاده شود، نه صرفاً یک استونیتریل عمومی یا آزمایشگاهی.
نوترون در حال حاضر محصول Acetonitrile for LC-MS را در خانواده حلالهای فوقخالص کروماتوگرافی خود فهرست کرده است.
استونیتریل برای GC
استونیتریل در برخی کاربردهای مرتبط با کروماتوگرافی گازی نیز استفاده میشود و برای این منظور گریدهای مخصوص GC وجود دارند.
در سایت رسمی نوترون، Acetonitrile for GC با کد محصول 9.7060 معرفی شده و مشخصاتی مانند CAS، چگالی، نقطه جوش، نقطه اشتعال، حلالیت و مشخصات فنی آن ارائه شده است.
استونیتریل برای سنتز DNA و پپتید
استونیتریل با خلوص بالا در برخی فرآیندهای سنتز DNA، الیگونوکلئوتید و پپتید نیز کاربرد دارد.
در این کاربردها کنترل آب و ناخالصیها اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا واکنشهای حساس سنتزی میتوانند تحت تأثیر رطوبت یا ناخالصیهای موجود در حلال قرار گیرند.
نوترون محصولی با عنوان Acetonitrile for DNA & Peptide Synthesis معرفی کرده و برای آن محدودیت آب ≤30 ppm اعلام شده است.
استونیتریل در صنایع دارویی
استونیتریل در صنایع دارویی هم در بخش سنتز و هم در بخش آنالیز کاربرد دارد.
از مهمترین کاربردهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تهیه و خالصسازی برخی ترکیبات آلی
- استفاده بهعنوان حلال واکنش
- آمادهسازی نمونه
- HPLC
- LC-MS
- خالصسازی ترکیبات دارویی
- برخی فرآیندهای سنتز مواد واسطه و محصولات دارویی
در انتخاب استونیتریل برای کاربردهای دارویی باید میان گرید ماده اولیه، گرید آزمایشگاهی و گرید مناسب آنالیز تفاوت قائل شد.
استونیتریل در استخراج و جداسازی
قطبیت مناسب و قابلیت امتزاج استونیتریل با آب و بسیاری از حلالهای آلی باعث شده است که در برخی فرآیندهای استخراج و جداسازی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
این ویژگی بهخصوص در فرآیندهای آزمایشگاهی که لازم است ترکیبات با قطبیتهای متفاوت از یکدیگر جدا یا آماده آنالیز شوند اهمیت دارد.
انواع گرید استونیتریل
یکی از مهمترین نکات هنگام خرید استونیتریل انتخاب گرید مناسب است.
صرفاً اینکه روی ظرف نوشته شده باشد:
Acetonitrile
برای انتخاب محصول کافی نیست.
باید مشخص شود که ماده برای چه کاربردی تولید و کنترل شده است.
گریدهای رایج شامل:
- استونیتریل آزمایشگاهی
- Acetonitrile ACS
- Acetonitrile HPLC
- Acetonitrile Gradient HPLC
- Acetonitrile LC-MS
- Acetonitrile GC
- Acetonitrile برای سنتز DNA و پپتید
این گریدها ممکن است از نظر خلوص، آب، ناخالصیهای آلی، جذب UV، باقیمانده تبخیرشونده و سایر پارامترهای کنترل کیفیت با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
انواع برندهای موجود برای محصول استونیتریل :
برندهای استونیتریل موجود در لوکآزما
H3: استونیتریل امرتات شیمی
۱ محصول
H3: استونیتریل آرمان سینا
۳ محصول
H3: استونیتریل دکتر مجللی
۵ محصول
H3: استونیتریل Merck
۱ محصول
H3: استونیتریل مهندس شهرابی
۱ محصول
H3: استونیتریل نوترون
۴ محصول
H3: استونیتریل ویستاکم
۱ محصول
تفاوت استونیتریل HPLC و استونیتریل معمولی چیست؟
این یکی از مهمترین پرسشها هنگام خرید استونیتریل است.
استونیتریل HPLC برای استفاده در سیستمهای کروماتوگرافی مایع با کنترل دقیقتر ناخالصیهایی که میتوانند روی نتیجه آنالیز اثر بگذارند، تولید و کنترل میشود.
در مقابل، استونیتریل آزمایشگاهی عمومی ممکن است برای بسیاری از فرآیندهای سنتزی یا آزمایشگاهی مناسب باشد اما الزاماً مشخصات لازم برای یک روش حساس HPLC را نداشته باشد.
بنابراین:
برای HPLC → HPLC Grade
و برای روشهای حساستر:
برای LC-MS → LC-MS Grade
انتخاب منطقیتری است.
هنگام خرید استونیتریل به چه نکاتی توجه کنیم؟
1. کاربرد را مشخص کنید
ابتدا مشخص کنید حلال برای چه کاری استفاده خواهد شد.
2. گرید را بررسی کنید
HPLC، LC-MS، GC و گریدهای عمومی را نباید بدون بررسی جایگزین یکدیگر کرد.
3. COA را بررسی کنید
در خریدهای حرفهای، COA باید با مشخصات مورد نیاز روش شما مطابقت داشته باشد.
4. میزان آب را بررسی کنید
مقدار آب در بسیاری از کاربردهای حساس اهمیت دارد.
5. جذب UV را بررسی کنید
برای HPLC، بهخصوص روشهای UV، مشخصات جذب/انتقال نوری اهمیت دارد.
6. بستهبندی را بررسی کنید
برای جلوگیری از آلودگی و تغییر کیفیت، بستهبندی مناسب اهمیت دارد.
7. SDS را دریافت کنید
استونیتریل یک ماده قابل اشتعال و سمی است و باید مطابق SDS محصول نگهداری و مصرف شود.
شرایط نگهداری استونیتریل
استونیتریل مادهای فرار و قابل اشتعال است و باید در شرایط مناسب نگهداری شود.
بر اساس مشخصات محصول نوترون، برای برخی گریدهای آن محدوده نگهداری 15 تا 25 درجه سانتیگراد یا 5 تا 25 درجه سانتیگراد اعلام شده است؛ بنابراین برای هر محصول باید دستورالعمل همان محصول و SDS آن ملاک قرار گیرد.
اصول کلی نگهداری شامل:
- نگهداری در ظرف کاملاً بسته
- دور نگه داشتن از منابع حرارت و جرقه
- نگهداری در محیط مناسب و دارای تهویه
- جلوگیری از آلودگی محتویات
- رعایت الزامات SDS
- جداسازی از مواد ناسازگار
است.
ایمنی استونیتریل
استونیتریل مادهای قابل اشتعال و سمی است. PubChem آن را مایعی فرار معرفی میکند که میتواند از طریق پوست جذب شود و سمیت آن تا حدی با متابولیسم به سیانید مرتبط است.
بنابراین هنگام کار با آن باید:
- از دستکش مناسب استفاده شود.
- عینک ایمنی استفاده شود.
- لباس آزمایشگاهی مناسب پوشیده شود.
- کار در محیط دارای تهویه مناسب یا هود انجام شود.
- از تماس مستقیم با پوست و چشم جلوگیری شود.
- ماده از منابع اشتعال دور نگه داشته شود.
در صورت مواجهه قابل توجه یا بروز علائم مسمومیت، باید فوراً از محل مواجهه دور شد و ارزیابی پزشکی یا مرکز مسمومیت را درگیر کرد. این صفحه جایگزین SDS یا دستورالعمل پزشکی نیست.
استونیتریل و تبدیل آن به سیانید
یکی از دلایل مهم توجه به سمیت استونیتریل، متابولیسم آن در بدن است.
استونیتریل میتواند بهتدریج متابولیزه شده و سیانید معدنی تولید کند؛ به همین دلیل علائم مسمومیت ممکن است با تأخیر ظاهر شوند. دادههای PubChem و منابع سمشناسی موجود این مسیر متابولیکی را مستند کردهاند.
به همین دلیل هنگام کار با استونیتریل نباید صرفاً بر اساس بوی ماده یا نبود علائم فوری، ایمنی آن را ارزیابی کرد.
برای اطلاعات تخصصیتر درباره سمیت، متابولیسم و اثرات زیستی استونیتریل، به مقاله تخصصی استونیتریل در لوکآزما مراجعه کنید.
تولید استونیتریل چگونه انجام میشود؟
از نظر صنعتی، استونیتریل عمدتاً بهعنوان محصول جانبی تولید آکریلونیتریل به دست میآید و سپس برای دستیابی به کیفیتهای مختلف، تحت فرآیندهای جداسازی و خالصسازی قرار میگیرد. این نکته مهم است، زیرا برخلاف متن قبلی صفحه، واکنش اسید استیک با آمونیاک یا واکنش استالدهید با هیدروژن سیانید را نباید بهعنوان دو روش اصلی تولید صنعتی استونیتریل معرفی کرد. سایت رسمی نوترون نیز تولید صنعتی استونیتریل را عمدتاً بهعنوان محصول جانبی تولید آکریلونیتریل توصیف میکند.
کیفیت نهایی استونیتریل به فرآیند تصفیه و کنترل ناخالصیهایی بستگی دارد که برای کاربرد مورد نظر اهمیت دارند.
استونیتریل در صنایع مختلف
کاربردهای استونیتریل فقط به HPLC محدود نمیشود.
این ماده به دلیل ویژگیهای حلالی خود در حوزههای مختلفی استفاده میشود، از جمله:
آزمایشگاههای تحقیقاتی
بهعنوان حلال واکنش و محیط انجام فرآیندهای شیمیایی.
داروسازی
در سنتز، آمادهسازی نمونه و روشهای آنالیزی.
کروماتوگرافی
در HPLC و LC-MS.
صنایع شیمیایی
بهعنوان حلال و ماده واسطه در برخی فرآیندهای شیمیایی.
استخراج
در برخی فرآیندهای جداسازی و استخراج.
صنایع الکترونیک و باتری
در برخی کاربردهای تخصصی مرتبط با فرآیندهای الکتروشیمیایی و باتریها؛ با این حال نباید آن را بهعنوان حلال عمومی و غالب همه باتریهای لیتیومیونی معرفی کرد. PubChem نیز کاربرد استونیتریل در باتریهای لیتیومی را ذکر میکند.
استونیتریل را از کجا بخریم؟
برای خرید استونیتریل باید علاوه بر قیمت، به گرید، برند، کاربرد، خلوص، مشخصات فنی، بستهبندی و مدارک کنترل کیفیت توجه کرد.
در لوکآزما میتوانید محصولات استونیتریل را بر اساس مشخصات و کاربرد بررسی کرده و محصول متناسب با نیاز آزمایشگاه یا فرآیند خود را انتخاب کنید.
اگر به دنبال استونیتریل نوترون هستید، بهتر است ابتدا نوع مورد نیاز خود را مشخص کنید؛ زیرا نوترون چند گرید و محصول متفاوت از استونیتریل را ارائه میکند.
سوالات متداول درباره استونیتریل
استونیتریل چیست؟
استونیتریل یک حلال آلی قطبی آپروتیک با فرمول CH₃CN و CAS Number 75-05-8 است که در آزمایشگاه، کروماتوگرافی، داروسازی و صنایع شیمیایی کاربرد دارد.
فرمول استونیتریل چیست؟
فرمول مولکولی استونیتریل C₂H₃N و نمایش ساختاری آن CH₃CN است.
CAS نامبر استونیتریل چیست؟
CAS Number استونیتریل 75-05-8 است.
آیا استونیتریل برای HPLC مناسب است؟
بله، استونیتریل یکی از حلالهای مهم در HPLC است؛ اما برای این کاربرد باید از گرید مناسب HPLC استفاده شود.
تفاوت استونیتریل HPLC و LC-MS چیست؟
هر دو برای کاربردهای آنالیزی با خلوص بالا طراحی میشوند، اما الزامات کنترل ناخالصی برای LC-MS میتواند متفاوت و سختگیرانهتر باشد. بنابراین باید مشخصات فنی و COA محصول برای روش مورد نظر بررسی شود.
نقطه جوش استونیتریل چقدر است؟
نقطه جوش استونیتریل حدود 81.6 درجه سانتیگراد در فشار استاندارد است.
آیا استونیتریل قابل اشتعال است؟
بله. استونیتریل مایعی قابل اشتعال است و باید دور از منابع حرارت، شعله و جرقه نگهداری و استفاده شود.
آیا استونیتریل سمی است؟
بله. استونیتریل مادهای سمی است و تماس یا مواجهه قابل توجه با آن میتواند خطرناک باشد. متابولیسم آن میتواند به تولید سیانید منجر شود و به همین دلیل رعایت اصول ایمنی هنگام کار با آن ضروری است.
چرا استونیتریل را از لوکآزما تهیه کنیم؟
در انتخاب مواد شیمیایی آزمایشگاهی، تنها قیمت معیار مناسبی برای تصمیمگیری نیست. گرید، برند، مشخصات فنی، بستهبندی، مدارک کنترل کیفیت و تناسب محصول با کاربرد مورد نظر نیز اهمیت دارند.
لوکآزما با ارائه اطلاعات فنی محصولات، امکان مقایسه و انتخاب آگاهانهتر مواد شیمیایی را برای آزمایشگاهها، مراکز تحقیقاتی، شرکتهای دارویی و سایر مصرفکنندگان تخصصی فراهم میکند.
برای انتخاب دقیقتر استونیتریل، ابتدا کاربرد خود را مشخص کنید و سپس گرید، برند و مشخصات فنی محصول را با نیاز روش آزمایشگاهی خود مقایسه کنید.
